مانور هایملیخ (Heimlich maneuver) یا فشار شکمی، یکی از مهمترین اقدامات حیاتی در فوریتهای پزشکی است که برای نجات جان افراد در حال خفگی ناشی از ورود جسم خارجی به مجاری تنفسی انجام میشود. این روش توسط دکتر هایملیخ در سال ۱۹۷۲ ابداع شد و از آن زمان تاکنون جان افراد زیادی را نجات داده است.
نحوه انجام مانور هایملیخ:
مراحل انجام مانور هایملیخ به شرح زیر است:
۱٫ بررسی وضعیت:
ابتدا باید بررسی کنید که فرد واقعاً در حال خفگی است یا خیر. اگر فرد سرفه میکند، صحبت میکند یا هوشیار است، نیازی به انجام مانور هایملیخ نیست.
اگر فرد قادر به صحبت یا سرفه کردن نیست و نشانههای خفگی مانند کبودی دور دهان و بینی، دست و پا زدن به طور ناگهانی و چنگ زدن به گلو را دارد، باید بلافاصله مانور هایملیخ را انجام دهید.
۲٫ موقعیت قرارگیری:
اگر فرد ایستاده است، پشت او بایستید و یک بازوی خود را دور کمر او حلقه کنید.
مشت خود را در ناحیه فوقانی شکم، درست زیر قفسه سینه، قرار دهید.
اگر فرد نشسته است، پشت صندلی او بایستید و از همان روش بالا استفاده کنید.
۳٫ انجام فشار:
با دست دیگر خود، مشت بسته خود را بگیرید و به طور ناگهانی و محکم به سمت داخل و بالا (به سمت دیافراگم) فشار وارد کنید.
این کار را تا زمانی که جسم خارجی از گلوی فرد خارج شود یا تا زمانی که به کمک پزشکی دسترسی پیدا کنید، ادامه دهید.
برای نوزادان و شیرخواران، به جای مشت، از پاشنه دست خود برای فشار به پشت قفسه سینه استفاده کنید.
۴٫ تکرار:
اگر با یک بار انجام مانور هایملیخ، جسم خارجی خارج نشد، آن را تا زمانی که جسم خارج شود یا تا زمانی که به کمک پزشکی دسترسی پیدا کنید، تکرار کنید.
نکات مهم:
اگر باردار هستید، به جای فشار به شکم، به طور محکم به قفسه سینه فرد ضربه بزنید.
اگر فرد چاق است، ممکن است لازم باشد از دو دست خود برای فشار به شکم استفاده کنید.
اگر به تنهایی هستید و در حال خفگی هستید، میتوانید از لبه یک صندلی یا میز برای انجام مانور هایملیخ بر روی خودتان استفاده کنید.
موارد منع مصرف مانور هایملیخ:
اگر فرد هوشیار نیست، نباید مانور هایملیخ را انجام دهید.
اگر فرد به دلیل زخم شکمی یا جراحت اخیر در ناحیه شکم، خونریزی داخلی دارد، نباید مانور هایملیخ را انجام دهید.
اگر فرد باردار است، باید با احتیاط بیشتری مانور هایملیخ را انجام دهید و به جای فشار به شکم، به طور محکم به قفسه سینه او ضربه بزنید.
